Hoogsensitiviteit, of HSP (Highly Sensitive Person), is een eigenschap die ongeveer 20% van de mensen bezit. Het is een normale eigenschap, maar het wordt soms verkeerd begrepen en gezien als een teken van slechte mentale gezondheid. Echter, wetenschappelijk onderzoek heeft dit idee niet bevestigd.

Het is nog onduidelijk of hoogsensitiviteit op zichzelf leidt tot stress-gerelateerde klachten en een verhoogd risico vormt voor het krijgen van een burn out. Misschien is het wel zo dat HSP’s niet zo zeer een verhoogd risico op een burn out hebben, maar dat ze als gevolg van een burn out wel een verhoogde gevoeligheid voor prikkels kunnen ervaren. Dit betekent dat hun reeds hoge gevoeligheid voor prikkels nog verder kan worden versterkt door deze omstandigheden.

Vooralsnog lijkt er wel een kleine associatie te zijn met stress gerelateerde klachten, zoals angst- en burnout-klachten. Er is echter meer onderzoek nodig met een grote doelgroep en over een groot aantal jaren om hierover meer duidelijkheid te krijgen.

Het is overigens belangrijk om te onthouden dat niet alle HSP’s hetzelfde zijn. Naast hoogsensitiviteit, bezitten mensen ook andere eigenschappen – sommigen zijn introvert, anderen extravert. Iets waar HSP hoog op scoren is de eigenschap: Openheid voor ervaringen. Dit kenmerk heeft betrekking op de bereidheid van iemand om nieuwe ideeën, activiteiten en ervaringen te verkennen. Mensen die hoog scoren op openheid zijn vaak creatief, avontuurlijk en intellectueel nieuwsgierig.

Het belang van een positieve omgeving

Wat uit onderzoek steeds naar voren komt, is dat HSP’s bijzonder gevoelig zijn voor hun omgeving, zowel negatief als positief. Dit is vooral merkbaar op de werkplek. Een goede werksfeer is cruciaal voor het welzijn van HSP’s. Hoewel dit voor iedereen belangrijk is, heeft een positieve omgeving een grotere impact op mensen die hoogsensitief zijn. Ze presteren het beste als de werkomgeving aangenaam is.

Voor HSP’s betekent een goede omgeving een plek die veilig is, waar ze zich gesteund voelen, waar ze werk kunnen doen dat dicht bij hun waarden ligt, werk dat ze betekenisvol vinden en waar ze goed in zijn. Het is ook een omgeving die hen waardeert en waar ze genoeg tijd kunnen nemen om bij te tanken.

Zelfzorg

Als je als HSP veel prikkels ervaart, kan het helpen om externe, zintuiglijke en sociale prikkels te verminderen waar mogelijk. Dit kan betekenen dat je meer tijd voor jezelf moet inplannen, regelmatig de natuur in gaat, of overdag een extra dutje doet.  HSP’s zijn echter ook gevoelig voor interne prikkels zoals gevoelens en gedachten. Het diepe nadenken en reflecteren dat kenmerkend is voor HSP’s kan leiden tot piekeren, wat stress kan veroorzaken. Mindfulness wordt vaak aanbevolen omdat het helpt om gedachten en gevoelens te laten passeren zonder ze na te jagen, net als wolken aan de hemel.

Ook interoceptieve prikkels kunnen HSP sterk ervaren. Dit zijn signalen die vanuit het lichaam naar de hersenen worden gestuurd. Ze geven informatie over de interne toestand van het lichaam. Voorbeelden van interoceptieve prikkels zijn honger, dorst, pijn, temperatuur, hartslag, ademhaling en vermoeidheid.

Een HSP kan zich meer bewust zijn van subtiele veranderingen van deze interne lichamelijke prikkels, zoals een versnelde hartslag of oppervlakkige ademhaling, die beide tekenen kunnen zijn van stress of angst. Dit verhoogde bewustzijn kan ertoe leiden dat je sneller stressreacties ervaart omdat je deze signalen eerder opmerkt dan anderen.

Voor een HSP is een harmonieuze relatie met zichzelf en de omgeving van groot belang om mentaal en fysiek gezond te blijven. Het is een reis van zelfontdekking en zelfzorg, waarbij het belangrijk is om te onthouden dat hoogsensitiviteit geen zwakte is, geen stoornis, maar ook geen super power, zoals soms wordt beweerd.

Vind balans tussen valkuilen en sterke kanten

Sterke kanten en valkuilen

Het is belangrijk om je specifieke sterke kanten van hoogsensitiviteit te (her)kennen, maar dat geldt even goed voor de valkuilen die er zijn. Een voorbeeld hiervan is emotionele empathie, dat ervoor zorgt dat je je gemakkelijk verbind met anderen. Empathie is een grote kwaliteit van hoogsensitief zijn. Aan de andere kant kan het er voor zorgen dat je overspoeld raakt door emoties van anderen.

De emoties van de ander kun je daadwerkelijk voelen, alsof je ze zelf ervaart. Voor HSP’s kan deze diepe vorm van empathie soms overweldigend zijn, omdat ze de emoties van anderen zo intens kunnen voelen.

Met de juiste kennis over hoogsensitiviteit, je bewust zijn van je sterke kanten en valkuilen, jezelf begrijpen en accepteren kunnen HSP’s hoogsensitiviteit omarmen en er hun voordeel mee doen.

Talenten en Valkuilen

Wil je weten of je hoogsensitief bent ga dan naar de SPS-monitor https://www.universiteitleiden.nl/onderzoek/onderzoeksoutput/sociale-wetenschappen/sps-monitor

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *